پاکسازی بدن

طبق علم کهن آیورودا، تمامی عملکردهای بدن بوسیله سه طبع: کافا (موکوس یا بلغم)، واتا (گاز یا باد) و پیتا (اسید یا صفرا) کنترل می‌شوند.

اولین مرحله تعادل فرد، تنظیم و تعدیل طبع‌هاست.

هنگامی که درون بدن را، هرچند وقت یکبار، پاکسازی کنیم، مازاد تولیدات متابولیکی این سه مزاج را دفع می‌کنیم و بدین ترتیب تشکیل و تعادل متناسب آنها را تنظیم می کنیم.

هاتا یوگا به شکل سنتی، شات کارماها یا شش روش پاکسازی بدن را تجویز می‌کند: نتی، داتی، باستی، نولی، کاپالباتی وتراتاکا.

این روش ها بطور انحصاری(جداگانه) تاثیر کمتری دارند، اما در ترکیبات مختلفی که مناسب طبیعت اختلال و نیاز فرد باشد، ارائه می گردند.

حقیقت این است که بسیاری از روش‌ها وتکنیک‌های پاکسازی بدن، که توسعه یافته و تمرین می شوند، اهمیت عظیم ارتباط سلامتی، با هاتایوگا را نشان می‌دهند.

نتی: روشی برای پاکسازی مجاری بینی، از همه آلودگی‌ها، از جمله موکوس خشکی است، که درون بینی باقی مانده است.

از دیدگاه دیگر، تمرین نتی، اثر ظریفی روی اعصاب گوناگونی که انتهای آن‌ها در مجاری بینی، قرار دارد، مانند پیاز بویایی وسایراعصاب مجاور، که موجب بی‌حس کردن چشمها، گوشها، بینی و گلو می شوند، دارد.

این روش، اثر آرام کننده‌ای روی مغز دارد و به کاهش و رهایی از بیماریهای مربوط به استرس، مانند میگرن، آسم، افسردگی، سردردهای تنشی، بیخوابی و خستگی، کمک می کند.

می‌دانیم که، تناوب تنفس از دو حفره بینی، اثر متعادل کننده‌ای، روی دو نیمکره مغز دارد.

نتی، اثری مشابه، دارد و موجب هماهنگی و تعادل سیستم عصبی مرکزی، سیستم عصبی کنترل کننده تنفس، گردش خون و دفع، می‌شود. نتی همچنین کارایی، لوبهای جلویی پیاز مغز را که مسئول توانمندیهای بیشتر ذهنی است، تقویت می‌کند.

🔅داتی:

شامل روشهای پاکسازی و شستشوی معده است. کنجال، روش پاکسازی معده، از طریق تهوع ارادی، بعد از خوردن شش لیوان آب نمک گرم است.

کنجال به دفع اسید، گاز و موکوس اضافی، کمک کرده و تمام اندام‌های شکمی را تحریک و فعال می‌کند. کنجال علائم استرس و تنش را، به وسیله تحریک عصب واگ، که سیستم عصبی پاراسمپاتیک را فعال می‌کند، از بین می‌برد و نتیجه، رهایی است.

📍شانکاپراکشالانا
(Shankhaprakshalana)

یکی دیگر از تکنیکهای کاربردی داتی، می‌باشد. شانک یعنی “صدف حلزونی” و پراکشالانا، یعنی شستشوی کامل.

این تمرین به مسیر پیچ در پیچ روده، کمک می‌کند. روش اصولی و ملایم شستشوی کامل مجرای دستگاه گوارش، از دهان تا مقعد است.

❓چگونه شانکاپراکشالانا، به رفع استرس کمک می‌کند؟

سم ایجاد شده در سیستم گوارش، استرس هضمی تولید می‌کند، که در نهایت موجب انواع مختلف اختلالات هاضمه خواهد شد. این سموم، همراه جریان خون به سایر بخش‌های بدن می‌روند، و خود، موجب استرس و عدم تعادل می‌شوند.

با پاکسازی سرتاسر لوله گوارش، یکی از دلایل اصلی استرس فیزیکی، عدم تعادل و بیماری را از بین می‌بریم و سلامت کل بدن را بهبود می‌بخشیم.

🔅کاپالباتی:

ناخالصیهای ناحیه جلویی مغز را پاک کرده و ذهن را آرام می‌کند. مفید ترین نتیجه این تمرین، معکوس کردن واکنش‌های عصبی است.

تنفس عادی، تنها بوسیله انقباض فعال عضلات تنفسی، مانند دیافراگم و عضلات بین دنده‌ای خارجی، انجام می‌شود.

بازدم به شکل غیرارادی، با پایان غیرفعال انقباض عضلات بین دنده‌ای داخلی، انجام می‌شود. کاپالباتی، این فرآیند را معکوس می‌کند.

در کاپالباتی دم، غیر فعال و بازدم فعال است، که این پدیده برخلاف جریان حرکت پالس‌های عصبی است و موجب تحریک و بیداری مراکز مغزی می‌شود.

🔅تراتاکا:

قبلاً دیدیم که چطور تمرکز ذهن، تأثیر نیرومندی بر غده پینه آل و سیستم عصبی سمپاتیک (زیرا چشم از طریق سیستم عصبی سمپاتیک، مستقیماً به غده پینه آل مربوط می شود) و هیپوتالاموس دارد و از طریق هیپوتالاموس، آگاهی فرد تکمیل می شود.

هنگامیکه این مراکز با تمرین تراتاکا تحریک می شوند، ذهن آرام و یکنواخت می شود، و از افکار استرس زا و مخرب جلوگیری می شود.